Początki działalności Ośrodka Hodowli Żubrow, nazywanego pierwotnie "Zwierzyńcem bizonów" sięgają 1931 roku. Utworzono go w niezwykle urokliwej okolicy nadpilickich lasów w Książu - na obrzeżach Smardzewic. Tu chętnie polowali prezydenci II Rzeczpospolitej, a wcześniej przebywający w pobliskiej spalskiej rezydencji rosyjscy carowie. Pracę hodowlaną w kierunku ochrony zagrożonego
wyginięciem żubra europejskiego, rozpoczęto na bazie 4 bizonów sprowadzonych z Kanady w darze od Polonii dla Prezydenta Ignacego Mościckiego. Osobniki te posłużyły do krzyżówki z żubrem europejskim dla polepszenia i wzmocnienia jego genotypu. Od 1973 r. ośrodek zyskał charakter rezerwatowej zamkniętej hodowli żubrów białowieskiej linii genetycznej.
W 1995 roku, w ocenie osiągnięć, hodowlę w Książu uznano za najlepszą zamkniętą hodowlę żubrów wPolsce. W latach 1993-1996 urodziło się tu ponad 60 żubrów czystej krwi nizinnej (białowieskiej) wpisanych do księgi rodowodowej żubrów. Od 1976 roku ośrodek znajduje się pod zarządem Kampinoskiego Parku Narodowego. Na 56 hektarach wydzielonej strefy Spalskiego Parku Krajobrazowego przebywa ciągle około 20 sztuk stada podstawowego. W 2002 roku, doceniając wartości edukacyjne obiektu, wybudowano tu i udostępniono dla zwiedzających taras wraz z przyległą zagrodą widokową.
Natomiast na szlaku od Nadleśnictwa Smardzewice do samego ośrodka przygotowano bardzo ciekawą ścieżkę edukacyjną z ośmioma punktami informacyjnymi o smmym ośrodku - ekologii i ochronie żubra oraz o wspaniałych walorach przyrodniczych spalskich lasów. Na szlaku od Nadleśnictwa Smardzewice do Ośrodka Hodowli Żubrów prowadzi bardzo ciekawa ścieżka przyrodniczo-leśna długości 2,7 km, ktorą można pokonać pieszo (około 45 min.) lub rowerem (około 10 min.). Czasami można skorzystać z usług woźnicy, który przewozi turystów bryczką konną. Na trasie znajdują się tablice informacyjne, rozlokowane w formie 10 przystanków z możliwością odpoczynku, obserwacji otaczającej przyrody i zdobycia wiedzy o wspaniałych walorach przyrodniczych spalskich lasów.
[Tekst w części zapożyczony z informatora wydanego przez GCI w Smardzewicach]
Godziny otwarcia ośrodka:
- w sezonie (od maja do końca października):
- codziennie 9:oo - 16:oo
- soboty, święta 11:oo - 18:oo
- poza sezonem
- codziennie 9:oo - 15:oo
- soboty, święta 11:oo - 15:oo
Cennik opłat: [cena z 7% podatkiem vat]
- - dorośli - 3,30 zł
- - dzieci, młodzież, studenci, emeryci, renciści, opiekunowie grup szkolnych i przedszkolnych - 2,20 zł
- - zwolnione są z opłat zorganizowane grupy dzieci i młodzieży specjalnej troski, wychowanków Domów Dziecka, podopiecznych Domów Opieki Społecznej oraz pracowników parków narodowych i krajobrazowych, Lasów Państwowych i ich rodzin, uprawnionych przewodników prowadzących grupę, kombatantów i dzieci do lat 6 pod opieką rodziców





